12,5 duizend fotos, 114 gemeentes en 99,6% bakken zónder zwerfafval. Op zondag 26 oktober 2025 vond de tweede Nationale Prullenbakteldag plaats. Ook in Hoorn is fanatiek geteld: 375 bakken waarvan geen enkele opengebroken of met troep eromheen. Wat dan wel weer opviel in vergelijking met foto’s uit andere gemeenten, was de graffiti op Hoornse prullenbakken.

Verslag vanuit de landelijke organisatie van de Prullenbakteldag 2025 (rechtstreeks overgenomen)

Vrijwilligers uit het hele land namen foto’s van prullenbakken in hun woonplaats om zo een inzicht te krijgen in de status van de prullenbakken na de invoering van statiegeld. Hieruit blijkt dat het probleem van de opengebroken prullenbak in werkelijkheid – in tegenstelling met de berichtgeving – klein en zeer geconcentreerd is.

Sinds de invoering van statiegeld verschijnen regelmatig verhalen over prullenbakken die worden opengetrokken door statiegeldjagers, waarbij rond die prullenbakken extra zwerfafval ontstaat. Dit leidt tot hoge kosten voor de steden die het betreft. De onderzoeksvraag van Zwerfinator (Dirk Groot) en Plastic Soup Surfer (Merijn Tinga) tijdens de prullenbakteldag: Hoe groot is dit probleem in verhouding tot de voordelen van de invoering van statiegeld op blikjes en plastic flesjes?

12.315 foto’s van prullenbakken

In totaal werden er dit jaar 12.315 foto’s genomen in 114 gemeentes verspreid over het land. Er is geen verschuiving met de telling van vorig jaar. ‘Probleembakken’ worden voornamelijk gevonden in de grootste Nederlandse steden. Acht procent van de bakken die daar werden gefotografeerd kende problemen. In de rest van Nederland was slechts 1 procent van de bakken open of kapot. Waarbij bovendien niet gezegd is dat dit door statiegeld jagers is veroorzaakt. Opvallend is dat Amsterdam met kop en schouders uitsteekt boven de andere grote steden.

Groot: “Ik kom vaak in Amsterdam en zie het probleem daar ook echt wel, maar tegelijkertijd zie ik bij mijn onderzoeken in de rest van het land dat het probleem daar nauwelijks speelt. We moeten de problemen van de grote stad niet als maat nemen voor de rest van Nederland”.

Voorzichtige oplossingen

Uit de eerste analyse van de foto’s blijkt dat het probleem iets minder groot is dan vorig jaar. Gemeenten hebben maatregelen genomen door statiegeldrekjes op prullenbakken te plaatsen, extra bakken te plaatsen voor blikjes en plastic flesjes met statiegeld, prullenbakken beter hersluitbaar te maken met magneten en elastische spanbanden, prullenbakken te vervangen door andere modellen en zelfs door het weghalen van prullenbakken.

Echte verantwoordelijkheid

Vanuit de gemeenten en ander partijen is er ook al sinds de invoering van statiegeld op blikjes de roep om meer innamepunten en innameplicht voor bedrijven die drankverpakkingen met statiegeldplicht verkopen. Sinds vorig jaar is het aantal inleverpunten echter nauwelijks toegenomen. Verpact, de organisatie die verantwoordelijk is voor het statiegeldsysteem onderneemt weinig daadwerkelijke actie om het aantal inleverpunten te vergroten. Met name in stadcentra – waar veel blikjes en flesjes op straat worden verkocht – zijn nauwelijks inleverpunten te vinden.

Tinga: “Er is 80% minder aan plastic flesjes en -blikjes te vinden in de natuur en het wordt 100%  gerecycled door statiegeld. Dit systeem moeten we niet afschaffen maar juist het bedrijfsleven aanpakken dat maar blijft frustreren. Laat ze snel voor innamepunten zorgen in grote steden. Statiegeld is praktisch en werkt.”

De foto’s van de tweede Nationale Prullenbakteldag worden verder geanalyseerd en binnenkort verschijnt hierover een uitgebreide rapportage die ook zal worden gedeeld met de landelijke politiek zoals de Plastic Avengers, zoals Groot en Tinga zich noemen, dit al vaker hebben gedaan.